Nghệ thuật của việc đi chậm

Chiều thứ Sáu, tôi ngồi trong quán cà phê quen thuộc ngay trung tâm quận Một, xung quanh là tiếng gõ bàn phím lạch cạch, tiếng máy xay cà phê rền rĩ và cả những cuộc đối thoại đầy áp lực về KPI, deadline, gọi vốn. Trên màn hình laptop của tôi, mười mấy tab Chrome vẫn đang mở, góc phải màn hình liên tục nhảy thông báo Slack và tin nhắn công việc.

Tôi đã từng nghĩ đó chính là nhịp sống mà một người trẻ năng động phải có. Chúng ta luôn tự hào về khả năng đa nhiệm, tự hào vì có thể vừa ăn trưa vừa trả lời email, vừa đi bộ ra trạm xe buýt vừa nghe podcast với tốc độ 1.5x để “tối ưu hóa thời gian”. Chúng ta chạy như thể nếu dừng lại một giây thôi, cả thế giới sẽ vượt mặt mình.

Nhưng chiều hôm đó, khi đang chuẩn bị bấm gửi một báo cáo quan trọng, tay tôi bỗng khựng lại vì một sự cố ngoài ý muốn: quán mất điện.

Không có Wi-Fi. Màn hình laptop tối thui. Chiếc điện thoại trên bàn cũng chỉ còn đúng 3% pin rồi lịm tắt. Trong vài giây đầu tiên, tôi rơi vào trạng thái hoảng loạn tột độ. Tôi cảm giác như mình vừa bị ngắt kết nối khỏi cả vũ trụ, một sự trống trải xen lẫn lo âu dâng lên trong lòng.

Thế nhưng, khi không còn tiếng thông báo tinh tinh, không còn những dòng trạng thái lướt vô tận để tiêu khiển, tôi buộc phải ngước mắt lên. Và đó là lúc tôi nhận ra một thế giới hoàn toàn khác đang vận hành ngay bên cạnh mình.

Tôi nghe thấy tiếng gió xào xạc ngoài hiên sau cơn mưa rào, tiếng những giọt nước mưa cuối cùng gõ nhịp trên mái tôn nghe vui tai đến lạ. Tôi ngửi thấy mùi hạt cà phê rang mộc thơm nồng nàn mà trước đây chưa từng chú ý vì mải cắm cúi vào màn hình. Ở bàn đối diện, một đôi bạn trẻ không còn nhìn vào điện thoại nữa, họ đang say sưa kể cho nhau nghe về một bộ phim cũ, ánh mắt lấp lánh niềm vui thực sự chứ không phải những cái thả tim vô cảm trên mạng xã hội.

Tôi bước ra ngoài, đi bộ dọc theo vỉa hè để về nhà thay vì đặt một chuyến xe công nghệ như mọi khi. Lần đầu tiên sau nhiều năm, tôi đi bộ mà không đeo tai nghe. Tôi nhìn thấy một cụ già đang mỉm cười dắt tay cháu nhỏ qua đường, thấy vạt nắng cuối ngày nhuộm vàng cả một góc chung cư cũ kỹ. Những điều bình dị ấy vẫn ở đó mỗi ngày, chỉ là bấy lâu nay tôi đã lao đi quá nhanh để có thể nhìn thấy.

Hóa ra, sống chậm lại không phải là sự lười biếng hay đầu hàng trước áp lực cuộc sống. Nó là một sự phản kháng đầy kiêu hãnh của người trẻ trước guồng quay hối hả của thời đại. Đi chậm lại là để chúng ta giành lại quyền làm chủ tâm trí của chính mình, để nhận ra rằng ngoài công việc, ngoài những mục tiêu vật chất ngoài kia, chúng ta vẫn còn một tâm hồn cần được nuôi dưỡng.

Khi về đến nhà, tôi không vội cắm sạc điện thoại. Tôi ngồi ngoài ban công, uống một cốc nước mát và để đầu óc hoàn toàn trống rỗng trong mười lăm phút. Kỳ lạ thay, tôi không hề cảm thấy mình bị tụt lại phía sau. Ngược lại, một nguồn năng lượng mát lành và sự sáng tạo mà tôi tưởng đã chai sạn từ lâu bỗng chốc quay trở lại, tràn ngập trong lồng ngực.

Đôi khi, đặc quyền lớn nhất mà bạn có thể tự ban tặng cho bản thân giữa những năm tháng tuổi trẻ bão giông này không phải là cố gắng chạy nhanh hơn, mà là cho phép mình dừng lại và thở một nhịp thật nhẹ.

Bởi vì suy cho cùng, giá trị của một cuộc đời không được đo bằng số lượng đầu việc bạn tích vào danh sách hoàn thành mỗi ngày. Nó được định hình bằng chính những khoảnh khắc bạn thực sự cảm nhận được nhịp đập của sự sống đang căng tràn trong lồng ngực mình.

"Có một mối liên kết bí mật giữa sự chậm rãi và ký ức, giữa tốc độ và sự lãng quên." — Milan Kundera